Wat is EU Safety Gate? Van RAPEX naar nu

Safety Gate is het Europese systeem voor het delen van waarschuwingen over gevaarlijke non-foodproducten en de maatregelen daartegen. Het verbindt nationale markttoezichthouders in de EU en EER. Via het openbare portaal kunnen kopers, gebruikers en leveranciers de meldingen doorzoeken.

Het systeem omvat consumentenproducten en producten voor professioneel gebruik. Lasermachines en beschermbrillen kunnen dus relevant zijn, naast bijvoorbeeld speelgoed en elektrische apparatuur. Voor levensmiddelen, diervoeders, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen bestaan aparte waarschuwingssystemen.

RAPEX was de bekende afkorting voor het systeem voor snelle informatie-uitwisseling onder de vroegere Richtlijn algemene productveiligheid. Ook ons oorspronkelijke artikel uit 2022 gebruikte die naam. Oudere meldingen, PDF’s en webadressen kunnen nog RAPEX bevatten. Dat betekent niet dat een waarschuwing is vervallen.

De verandering verliep in stappen. In november 2018 kreeg de openbare RAPEX-website de naam Safety Gate, zodat consumenten het doel beter zouden begrijpen. De naam was dus al in gebruik vóór de nieuwste productveiligheidsregels.

Verordening (EU) 2023/988, de Verordening algemene productveiligheid (GPSR), heeft de naam Safety Gate vervolgens formeel vastgelegd en het systeem gemoderniseerd. De verordening is in de EU van toepassing sinds 13 december 2024. Overweging 68 legt uit dat de nieuwe naam duidelijker is en consumenten beter moet bereiken.

Gebruik tegenwoordig Safety Gate voor de huidige dienst en RAPEX voor de geschiedenis of een oudere bron. Deze verandering staat los van de overgang naar de Machineverordening in januari 2027.

Een nationale toezichthouder stelt vast dat een product gevaarlijk is, beoordeelt het risico en meldt de betreffende maatregelen. Die kunnen door een toezichthouder zijn opgelegd of vrijwillig door een bedrijf zijn genomen. De Commissie controleert de meldingen en deelt ze via het systeem; geselecteerde informatie verschijnt op het openbare portaal.

Andere toezichthouders kunnen onderzoeken of hetzelfde product in hun land wordt aangeboden en vervolgmaatregelen toevoegen. Een melding kan gaan over een verkoopbeperking, weigering aan de grens, uit de handel nemen of een terugroepactie bij gebruikers. Lees de concrete maatregel en de betrokken landen: een melding bewijst op zichzelf niet dat alle producten van dat merk in heel Europa verboden zijn.

Meldingen kunnen worden gecorrigeerd of bijgewerkt. Gebruik de actuele officiële melding bij uw beslissing, vooral als u het product in een oude schermafbeelding of gedownloade PDF aantrof.

Deze verbonden diensten hebben verschillende taken:

De GPSR versterkt producttraceerbaarheid, eisen voor onlineverkoop, samenwerking met marktplaatsen en communicatie over terugroepacties. Safety Gate maakt deel uit van dat bredere stelsel. De GPSR werkt als vangnet naast productspecifieke wetgeving en vervangt de regels voor machines of persoonlijke beschermingsmiddelen niet.

Ook online toezicht is belangrijk. De Commissie biedt toezichthouders hulpmiddelen om producten op te sporen die in Safety Gate staan, maar nog steeds online worden verkocht of opnieuw verschijnen.

Ter illustratie: het Commissierapport over 2025 vermeldt 4.671 waarschuwingen en 5.794 vervolgacties voor alle productcategorieën samen. Dit zijn cijfers over de activiteit van het systeem, geen aantallen uitsluitend voor lasers of een maat voor het aandeel onveilige producten op de markt.

Zoek vóór aankoop en bij het beoordelen van apparatuur die u al gebruikt. Het openbare archief bevat meldingen vanaf 2005. Zoek op merk en exact model en daarna op bredere beschrijvingen, zoals lasergraveermachine, lasersnijder, laserlasmachine of laserbeschermingsbril.

Safety Gate is een waarschuwingsdatabase, geen lijst met goedgekeurde producten. Geen zoekresultaten vinden bewijst geen conformiteit of veiligheid. Een product kan nog niet onderzocht zijn, onder een andere naam worden verkocht of nog geen gepubliceerde melding hebben.

Een melding over één model of partij mag evenmin automatisch worden toegepast op alle machines van hetzelfde merk. Is de identificatie onduidelijk, vraag dan de leverancier of bevoegde autoriteit of uw product onder de melding valt.

Onze laserveiligheidsartikelen geven context bij officiële waarschuwingen. Het zijn geen officiële besluiten of productgoedkeuringen. Raadpleeg de gekoppelde officiële melding voor de vastgestelde feiten en maatregelen.

Komt uw apparaat overeen met een melding, stop dan met het gebruik wanneer de waarschuwing dat voorschrijft of wanneer het beschreven gevaar iemand kan blootstellen aan letsel. Volg de terugroep- of herstelinstructies en neem met het exacte model en meldingsnummer contact op met de verkoper of fabrikant. Gebruik een verdachte laser niet en overbrug geen interlocks om de fout na te bootsen.

Consumenten kunnen de Consumer Safety Gateway gebruiken of hun nationale markttoezichthouder benaderen. Bewaar aankoopgegevens, productidentificatie en foto’s die veilig te maken zijn. Een veiligheidsmelding is iets anders dan een gewone garantie- of leveringsklacht.

Bedrijven moeten hun toepasselijke meld- en herstelverplichtingen beoordelen en nakomen; wacht niet tot iemand anders een waarschuwing publiceert. De Safety Business Gateway is het betreffende meldkanaal. In Nederland licht de NVWA de procedure toe, maar de bevoegde toezichthouder kan per product verschillen.

RAPEX blijft nuttig bij het zoeken naar oudere rapporten en om de geschiedenis van Europese productveiligheid te begrijpen. Gebruik Safety Gate voor actuele controles. Bewaar het oorspronkelijke meldingsnummer, lees updates en baseer uw beslissing op het exacte product en de gemelde maatregelen.